Nhận thấy tiềm năng lớn từ giống hoa lan Dendro, cuối năm 2018, chị Kim Phượng mạnh dạn khởi nghiệp với mô hình lai tạo. Dù gặp sự phản đối từ gia đình, bạn bè, thậm chí cả thầy cô, chị vẫn quyết tâm theo đuổi đam mê.
Bước khởi đầu đầy thử thách với hoa lan
Không ngần ngại, năm 2019, chị Phượng lên đường sang Thái Lan – quốc gia nổi tiếng với nghề trồng lan để học hỏi kinh nghiệm. Trở về, chị bắt tay vào nghiên cứu lai tạo và chỉ trong vài năm đã cho ra đời hơn 200 mặt bông, nổi bật với các dòng Dendro nắng, Dendro màu, Dendro chớp.
Chị Phượng cho biết, khi vườn lan thí nghiệm đầu tiên thành công, chị quyết định thành lập HTX Vườn Lan Việt với 11 thành viên, dưới sự tư vấn của Hội Nông dân quận 9 (cũ). Mục tiêu của HTX không chỉ dừng lại ở phát triển vườn lan cá nhân mà còn tạo dựng chuỗi sản xuất – tiêu thụ đồng bộ, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng trong nước.
Với mô hình này, lượng giống nhập khẩu từ Thái Lan đã được giảm dần, đồng thời người nông dân có cơ hội nâng cao thu nhập nhờ sản phẩm chất lượng.
Các thành viên của HTX đến từ nhiều độ tuổi và vùng miền khác nhau. Có những bác nông dân gắn bó cả chục năm với nghề, cũng có những bạn trẻ khởi nghiệp từ niềm đam mê hoa lan. Sự đa dạng này tạo nên môi trường trao đổi kinh nghiệm phong phú, giúp HTX vừa giữ gìn kỹ thuật truyền thống, vừa cập nhật tiến bộ mới trong lai tạo giống.
Đặc biệt, chị Kim Phượng còn thường xuyên tổ chức lớp học và buổi thực hành tại Trung tâm dạy nghề hỗ trợ nông dân, trực tiếp hướng dẫn quy trình xử lý hạt giống trong phòng lab, ươm cây trong chai cho đến khi ra cây pot đạt chuẩn.
Lan tỏa mô hình hợp tác, hướng tới xuất khẩu
Một trong những điểm sáng của HTX Vườn Lan Việt là phương thức liên kết sản xuất chặt chẽ. Vườn của chị Phượng cung cấp cây giống ươm trong chai cho các thành viên. Từ đó, nhà vườn ươm ra cây pot, HTX sẽ thu mua lại để phân phối.
Với thành viên mới, HTX còn tạo điều kiện cho lấy giống về trồng, sau khi bán được sản phẩm mới hoàn vốn, giúp giảm áp lực tài chính và khuyến khích nhiều người tham gia. Đối với thành viên có sẵn đầu ra, họ được phép bán sản phẩm dưới thương hiệu chung của HTX, nhưng phải tuân thủ quy trình kỹ thuật và chất lượng.
Nhờ mô hình này, nhiều hộ nông dân đã có nguồn thu ổn định, đồng thời sản phẩm hoa lan mang thương hiệu Vườn Lan Việt ngày càng được thị trường ưa chuộng. Không chỉ gói gọn trong cách bán hàng truyền thống, HTX còn chủ động mở rộng sang kênh online, xây dựng dịch vụ cắm hoa theo yêu cầu, đa dạng mẫu mã để tiếp cận nhiều phân khúc khách hàng.
Xa hơn, chị Kim Phượng và các thành viên đặt mục tiêu xuất khẩu giống lan dendro, đưa cây ươm trong chai và sản phẩm phòng lab của Việt Nam ra thị trường quốc tế, từng bước khẳng định thương hiệu hoa lan Việt. Sau hơn ba năm hình thành và phát triển, HTX Vườn Lan Việt không chỉ tạo việc làm, tăng thu nhập cho hàng chục thành viên mà còn góp phần định hình lại ngành sản xuất hoa lan trong nước.
Thời gian tới, chị Phượng cho biết sẽ chú trọng đến việc nghiên cứu các giống lan mới. Trong đó, ngành hoa lan Dendrobium vẫn được chị ưu tiên hàng đầu, vì có giá trị kinh tế cao.
“Hiện tại, tôi thực hiện lai tạo bằng phương pháp lai hữu tính, thụ phấn tạo trái, nhân giống bằng phương pháp gieo hạt trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, không phải cây hoa lan nào mình cũng thực hiện lai tạo bằng phương pháp hữu tính được. Vì vậy, tôi rất mong muốn được hỗ trợ để có điều kiện được tiếp cận các máy móc, thiết bị hiện đại, để thực hiện nghiên cứu các phương pháp lai mới, đặc biệt là các phương pháp lai ở cấp độ tế bào”, chị Phượng bày tỏ.
Bên cạnh đó, chị Phượng sẽ tập trung vào đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng nhu cầu sản xuất hiện nay của hợp tác xã; kêu gọi đầu tư vào ngành hoa lan Dendrobium; xây dựng thương hiệu cho sản phẩm.
Nguồn: Dân Việt